Τελαίθριον: η πρώτη οικολογική κοινότητα στην Ελλάδα

Ως φως στο τούνελ και εικόνα ενός πιο ελπιδοφόρου μέλλοντος θεωρείται από πολλούς η ανάπτυξη της πρώτης οικολογικής κοινότητας στη χώρα μας.

Πρόκειται για την κοινότητα Τελαίθριον η οποία βρίσκεται στο όρος Τελέθριον της Βόρειας Εύβοιας και η οποία φιλοδοξεί να αποτελέσει υπόδειγμα αειφορίας και παράδειγμα τρόπου ζωής απόλυτα εναρμονισμένου με το φυσικό περιβάλλον.

Το εγχείρημα Τελαίθριον, όπως αναφέρουν οι εμπνευστές του, έχει ως στόχο τη δημιουργία της πρώτης, απόλυτα αναγκαίας, οίκο-κοινότητας στην Ελλάδα η οποία θα λειτουργήσει ως πρότυπο αυτάρκειας, υγιών και αρμονικών συνθηκών ζωής με σεβασμό στις ανθρώπινες αξίες και στο οικοσύστημα, εκμετάλλευσης των ανανεώσιμων πηγών για ενέργεια, χρήσης καθαρών και αποτελεσματικών Μέσων Μεταφοράς, συνεχούς έρευνας και εκπαίδευσης σε όλα τα σχετικά θέματα και τεχνολογίες, τα οποία θα είναι διαθέσιμα προς όλους.

Η κοινότητα χωρίζεται σε τρία μεγάλα βασικά τμήματα.

Στο κέντρο της θα βρίσκεται το Συγκρότημα Γεωδαιτικών Θόλων που λειτουργεί ως η καρδιά του εγχειρήματος και θα αποτελείται από πέντε αλληλοσυνδεόμενους γεωδαιτικούς θόλους, ο καθένας εκ των οποίων θα εξυπηρετεί διαφορετικό σκοπό.

Ο κεντρικός θόλος θα έχει επιφάνεια περίπου 100 τετραγωνικά μέτρα και οι τέσσερις θόλοι που θα τον περιβάλλουν θα είναι επιφάνειας 50 τετραγωνικών μέτρων ο καθένας.

Οι θόλοι αυτοί θα είναι διαθέσιμοι προς όλους, θα λειτουργούν σαν κοινοί χώροι εστίασης και θα υποστηρίζουν εκπαιδευτικούς χώρους, χώρους επικοινωνίας και υποστήριξης, χώρους τέχνης και μουσικής, χώρους ερευνών και επιστήμης, αθλητικούς και χώρους διασκέδασης.

–Οι Yurt Ενότητες

Για οικιακούς και σκοπούς στέγασης θα χρησιμοποιηθούν τρεις ατομικές Yurt Ενότητες. Κάθε Yurt Ενότητα θα αποτελείται από έξι αλληλοσυνδεόμενα ατομικά yurt.

Στο κέντρο ένα yurt επιφάνειας περίπου 45 τετραγωνικών μέτρων θα λειτουργεί ως συνδετικός κρίκος για τα  υπόλοιπα πέντε, καθένα εκ των οποίων θα έχει επιφάνεια 16 τετραγωνικών μέτρων.

Στο κοινό yurt θα υπάρχει κεντρική θέρμανση, μπάνια, μικρή κουζίνα, βιβλιοθήκη, τερματικό και άλλες κοινόχρηστες εγκαταστάσεις.

Τα πέντε μικρότερα yurt θα χρησιμοποιούνται για προσωπική χρήση, με μεγάλες κρεβατοκάμαρες, γραφεία κ.α.

Στόχος του σχεδιασμού είναι ο υποπενταπλασιασμός των αναγκών σε ενέργεια και υλικά.

Αξίζει να σημειωθεί πως τις πρώτες «γιούρτες» εμπνεύστηκαν οι νομάδες Μογγόλοι κατά τον 13 και 14ο αιώνα ως ελαφριά, μεταφερόμενη και ταυτόχρονα στιβαρή κατασκευή, την οποία θα μπορούσαν να στήσουν εύκολα και γρήγορα για να διανυκτερεύσουν στη σιβηρική στέπα. Με άλλα λόγια είναι ένα πρόχειρο και προσωρινό κατάλυμμα. Οι πρώτες γιούρτες ήταν φτιαγμένες από πρωτόγονα υλικά, κλαδιά δέντρων, σκοινιά και χαλιά ή άλλα υφάσματα.

–Ο Δασόκηπος

Το σύνολο της κοινότητας θα είναι βυθισμένο μέσα σε έναν φανταστικό δασόκηπο. Αυτός ο κήπος θα αναπτυχθεί βάσει της μεθόδου της Φυσικής Καλλιέργειας.

Πολλά ρυάκια θα περιβάλλουν αυτή την ζώνη για να αρδεύεται το δάσος αλλά και για να προσφέρουν βιώσιμο κλίμα τόσο για τα φυτά όσο και για τους ανθρώπους.

Θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά σπόροι βιολογικής καλλιέργειας , χωρίς επικίνδυνα λιπάσματα και φυτοφάρμακα. Τα περισσότερα φυτά και δέντρα στον κήπο θα είναι εδώδιμα καλύπτοντας σημαντικό μέρος των διατροφικών αναγκών της κοινότητας.

Επίσης προβλέπονται επιπλέον υποστηρικτικές εγκαταστάσεις, όπως αποθήκες εργαλείων, εγκαταστάσεις κομποστοποίησης κ.α. που θα τοποθετηθούν γύρω από την κοινότητα.

Προς το παρόν το Εγχείρημα Τελαίθριον συγκεντρώνει χρήματα για την κατασκευή του κεντρικού Γαιοδετικού Θόλου ο οποίος θα αποτελέσει τη βάση πάνω στην οποία θα οικοδομηθεί η οικολογική κοινότητα και θα λειτουργήσει ως χώρος για τη διοργάνωση πρακτικών σεμιναρίων, φεστιβάλ ανταλλαγής ικανοτήτων, φόρουμ ευαισθητοποίησης και οικολογικών εργαστηρίων.

πηγή: http://www.econews.gr

Το οικολογικό τοπικό προϊόν είναι και φθηνό

Είναι κάθε πράσινο προϊόν και οικολογικό; Αναπτύσσεται η πράσινη αγορά με πραγματικά περιβαλλοντικά κριτήρια; Τι σχέση έχει το οικολογικό με το τοπικό;

Τα τελευταία χρόνια, η περιβαλλοντική ευαισθησία και η ανησυχία για τις επιπτώσεις στην υγεία των προϊόντων της παραδοσιακής βιομηχανίας έφερε μια μεγάλη ανάπτυξη, και στην Ελλάδα, της «πράσινης αγοράς» ειδικά στα τρόφιμα, αλλά όχι μόνο. Παρ' όλα αυτά η πραγματικά περιβαλλοντική επιλογή θέλει προσοχή και κριτήρια.

Για παράδειγμα, πόσο φιλικό προς το περιβάλλον είναι ένα βιολογικό διατροφικό προϊόν, το οποίο έχει ταξιδέψει από την άλλη άκρη της Γης, την Αργεντινή ή την Αυστραλία, τυλιγμένο σε πλαστική συσκευασία, για να έρθει μέχρι το ράφι του καταστήματος στην Ελλάδα; Ποιες είναι οι επιπτώσεις στο περιβάλλον από την παραγωγή των καυσίμων που απαιτούνται για την αεροπορική μεταφορά του, από τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και καυσαερίων, από τις συσκευασίες που απαιτούνται και από τον μηχανισμό - δίκτυο της διακίνησής του; Ή πόσο πραγματικά «πράσινο» είναι ένα βιολογικό μεν προϊόν, που παράγεται και καταναλώνεται εκτός εποχής του, με αποτέλεσμα να απαιτεί πολύ περισσότερη ενέργεια για την ανάπτυξη και την προστασία του; Οπως για παράδειγμα, οι ντομάτες τον χειμώνα;

Κι όμως, ακόμα και στο μικρό σχετικά κλάδο της βιολογικής διατροφικής κατανάλωσης της Ελλάδας παρουσιάζονται τα ίδια αρνητικά χαρακτηριστικά που επικρατούν και συνολικά στην αγροτική παραγωγή. Παρότι η Ελλάδα μπορεί να γίνει ένας παράδεισος της βιολογικής και φιλικής προς το περιβάλλον γεωργίας, το 60% και πλέον της ζήτησης βιολογικών προϊόντων καλύπτεται από εισαγόμενα τρόφιμα. Εάν κάνουμε μια βόλτα στα ράφια των μεγάλων σούπερ μάρκετ, που μέσα από τις «βιολογικές γωνιές» καλύπτουν έως και το 50% της κατανάλωσης, θα δούμε πως τα περισσότερα είδη που πωλούνται, ακόμα και σε ποσοστά 70%, προέρχονται από το εξωτερικό.

Σύμφωνα με έρευνα που είχε πραγματοποιήσει το περιοδικό ΟΙΚΟ, τα ελληνικά είδη που απουσιάζουν από τα ράφια είναι τα όσπρια, οι πατάτες, τα καρότα, τα μήλα, τα αχλάδια, τα κρεμμύδια, τα σκόρδα, το ρύζι, τα λεμόνια, τα πορτοκάλια, τα κολοκύθια και πολλά άλλα κηπευτικά. Δεν πρόκειται δηλαδή και για τόσο… εξωτικά προϊόντα. Τεράστιες είναι οι ελλείψεις επίσης στα γαλακτοκομικά, αφού το 80-90% του γάλακτος έρχεται απ' έξω, ενώ περίπου το ίδιο είναι και το ποσοστό των εισαγόμενων γιαουρτιών. Το 80% των χυμών στα ελληνικά ράφια είναι ξένοι, παρότι στο παρελθόν υπήρχε εγχώρια παραγωγή που σταμάτησε. Το 80% των ντοματοπολτών είναι επίσης εισαγόμενο. Λείπουν επίσης ελληνικά μέλια, γλυκά, μπισκότα και αρτοσκευάσματα.

Νέας μορφής συνεταιρισμοί

Η αγορά περιβαλλοντικά ποιοτικών προϊόντων με τοπικά κριτήρια μπορεί να αποδειχθεί και οικονομικά επωφελής για τους καταναλωτές. Κατ' αρχήν, τα τοπικά προϊόντα μπορούν να είναι φθηνότερα σε δύο βασικούς συντελεστές κόστους, το κόστος μεταφοράς και συσκευασίας. Εάν μάλιστα οι παραγωγοί αναπτύξουν και μια καλή σχέση επικοινωνίας με τις τοπικές κοινωνίες, τότε δεν έχουν ιδιαίτερη ανάγκη και από διαφήμιση.

Μία επίσκεψη στις βιολογικές λαϊκές αγορές αρκεί για να καταλάβει κανείς ότι τα βιολογικά προϊόντα μπορούν να διατίθενται σε σχετικά προσιτές τιμές (δυστυχώς όχι για όλους, στις συνθήκες σκληρών περικοπών που βιώνουμε) και σίγουρα φθηνότερα από τα συσκευασμένα που πωλούνται σε σούπερ μάρκετ και εξειδικευμένα καταστήματα, είτε είναι εγχώρια είτε εισαγωγής. Αρα, η βιολογική λαϊκή αγορά αποτελεί τον χώρο που συνδυάζει κανείς και τοπικότητα και οικονομία.

Ακόμα πιο προχωρημένο βήμα είναι η δημιουργία τοπικών ή περιφερειακών δικτύων απευθείας ανταλλαγών μεταξύ τοπικών παραγωγών και τοπικών καταναλωτών. Δηλαδή σε ένα νομό, για παράδειγμα, οι παραγωγοί βιολογικών ή άλλων πιστοποιημένων καλλιεργειών δικτυώνονται άμεσα με τους καταναλωτές και οι ανταλλαγές γίνονται χωρίς μεσάζοντες. Με αυτό τον τρόπο θα μπορούσαν οι αγρότες να προγραμματίσουν την παραγωγή τους, υπολογίζοντας και την τοπική ζήτηση. Τα τοπικά δίκτυα παραγωγών - καταναλωτών είναι πολύ διαδεδομένα σε αρκετές ανεπτυγμένες χώρες και δεν αποτελούν «παλιομοδίτικη» επιλογή στην εποχή του σούπερ μάρκετ. Ειδικά σήμερα μπορούν να υποστηρίζονται και από το Διαδίκτυο.

Τα δίκτυα αυτά μπορούν να πάρουν και τον χαρακτήρα Συνεταιρισμού, που θα περιλαμβάνει και παραγωγούς και καταναλωτές, όπως π.χ. ο επιτυχημένος Συνεταιρισμός Γαία για την προώθηση των βιολογικών και οικολογικών προϊόντων στα Χανιά.

πηγή: http://www.kala-nea.gr